Başvurumuz üzerine Ümraniye 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin talebiyle,
İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik - Elektronik Fakültesi
Elektronik Haberleşme Bölümünden atanan bilir kişi heyetinin hazırladığı rapor:
T.C. Ümraniye 1. Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliği'ne BİLİRKİŞİ RAPORU
Esas No : 2005/414D.İş 09.11.2005
Karar No: 2005/414D.İş 09.11.2005
Konu: Nokta Mühendislik tarafından geliştirilen, üretilen, ticaret ve pazarlaması yapılan detektörlerin incelenmesi, belirtilen özelliklerinin tespit edilmesi talebi
Mahkemenin Talebi: Tespit isteyen, Nokta Mühendislik ürünü olan ME.T.A-106 P.S. ve ME.T.A-103 P.S. dedektörlerin incelenerek belirtilen özelliklerinin tespit edilerek bilirkişi raporu hazırlanması
İNCELEME:
26.10.2005 tarihinde, Mahkeme heyeti ve bilirkişi, Ümraniye'de tespit isteyen merkezinde inceleme yapmış ve tespit talebinde açıkça yazılan özellikleri tek tek gözlemlemiştir. Tüm gözlemler süresince, dedektör ile metal arasında konum değiştirme işlemi uygulanmıştır (kol ile dedektörün yatay tarama hareketinin benzetimi). Denemeler, boşlukla, tuğla-toprak dolgu arkasında ve mermer arkasında denenmiştir. Denemeler süresince, boyut, kütle, malzeme özelliği belirlenmemiş, sadece cihaz fonksiyonel Özellikleri tespit edilmiştir. Cihazın elektronik devresi, işleyişi, şeması ve yazılımı incelenmemiştir.
Dedektör ; ME.T.A -106 P.S.
El ile taşımaya ve kullanmaya elverişli, kendi beslemesi bulunan sayısal elektronik algılayıcılı ve LCD ekranlı dedektör.
Tespit edilmesi istenilen özellikler ve tespit bulguları:
Talep:
Metal etkisi yapan maden ve mineralleri işlenmiş metallerden ayırıp, oranlarıyla tespit ederek ekranda yansıtabilme (mesela cihazın %65 değerli, %35 değersiz gibi nitelemede bulunabilmesi) Özelliğinin bulunup bulunmadığı;
İnceleme Sonucu:
Dedektör anteni üzerinden mineral ve değerli metal örnekleri ayrı ayrı ve birlikte geçirilmiştir. Test konumunda cihazın ekranında gözleme ilişkin yüzde ile değerli ve değersiz sonuçlarını verdiği, ve sonuçların geçirilen dağılım ile uygun olduğu görülmüştür. Cihazın verdiği sonuçların bir olasılık olmadığı, algıladığı işaret içerisinde ayırım gruplarının yüzde karşılıklarını uygun olarak verdiği görülmüştür.
Talep:
İstenildiği takdirde demir, çivi, nal, gazoz kapağı gibi kıymetsiz metalleri reddederek görmeme özelliğinin bulunup bulunmadığı;
İnceleme Sonucu:
Dedektör anteni üzerinden araba parçası, boru gibi değersiz metaller ve altın, bakır gibi değerli metaller ayrı ayrı ve beraber geçirilmiştir. Metal arama konumunda metalin varlığı, değerli-değersiz; arama konumunda ise metalin değerli olup olmadığını yanılma yapmaksızın belirlediği görülmüştür. Menü üzerinden değersizlerin elenebildiğinin seçildiği ve uygulanan örnekler üzerinde bu seçimin başarı ile sonuç verdiği görülmüştür. Bu özellik metallerin ayırımına özgü ayrı bir veri işleme yöntemi içerdiğini göstermektedir.
Talep:
Yüksek örnekleme kapasitesi ile en doğru sonuçlarla altını tespit edebilme (mesela ekranda tespit edilen metalin %90'ının altın, %10'unun mineral olduğunun anlaşılabilmesi) özelliğinin bulunup bulunmadığı
İnceleme Sonucu:
Dedektör anteni üzerinden mineral ve altın örnekleri ayrı ayrı ve birlikte geçirilmiştir. Test konumunda cihazın ekranında gözleme ilişkin yüzde ile altın ve mineral sonuçlarını verdiği ve sonuçların geçirilen dağılım ile uygun olduğu görülmüştür. Cihazın verdiği sonuçların bir olasılık olmadığı, algıladığı işaret içerisinde ayırım gruplarının yüzde karşılıklarını uygun olarak verdiği görülmüştür. Cihazın sayısal bir elektronik işleyici ile mikroişlemci denetleyici kullandığı, hafıza ve veri değerlendirme özelliklerinin bulunduğu öğrenilmiş ve gözlemlenen deneyler süresince ve cihazın özelliklerinden bu özellikleri doğrulayan bulgular elde edilmiştir.
Talep:
Tespit edilen hedeflerin çap ve derinliklerini ekranda görebilme özelliğinin bulunup bulunmadığı
İnceleme Sonucu:
Dedektör kullanım menüsü içerisinde çap ve derinlik seçiminin bulunduğu, metal çapının (yaklaşık boyutunun) menüde seçilmesi sonucunda, algılanan derinliğin cihaz ekranında gürüldüğü gözlemlenmiştir. Yanlış kaydedilen boyutun farklı bir derinlik bilgisi ile görüldüğü, bunun da cihazın derinlik-boyut ilişkisi ile İlgili sonucu vermek için özel olarak işlem yapacak şekilde hazırlanmış olduğunu gösterdiği anlaşılmıştır. Tespit edilen hedeflerin çap ve derinliklerini ekrana yansıtabildiği görülmüştür.
Talep:
Değişken veya aşırı madenli toprak yapılarında sinyalin derine gidip gitmediğini ekranda görerek oluşabilecek sinyal kayıplarını önleyebilme (mesela %80 değerli, %20 boşluk şeklinde göstermesi gibi.) özelliğinin bulunup bulunmadığı
İnceleme Sonucu:
İşaret gücünün ve sezi hassasiyetinin cihaz kontrol menüsü kullanılarak seçilebildiği, yakında ve uzakta bulunan metallerin bu seçim sonucunda algılanmasının yapılabildiği görülmüştür. Derinlik ayarının ana menü üzerinden seçildiği ve seçimin algılamaya direkt etki ettiği gözlemlenmiştir, toprak yapısına göre sinyalin derine gidip gitmediğinin ekranda görülebilmesi ve bu noktada gerekli ayarların yapılarak kaybın önlenebileceği görülmüştür.
Dedektör: ME.T.A -103 P.S.
El ile taşımaya ve kullanmaya elverişli, kendi beslemesi bulunan elektronik algılayıcılı ve led ile ışıklı ekranlı dedektör.
Bu cihazın, kumanda düğmesi ile standart analog dedektör olarak seçilebildiği bu durumda metal dedektörü olarak çalıştığı, güç ve algılama hassasiyet seviyelerinin seçiminin yapılabilmesine olanak tanıyan seçim düğmesinin bulunduğu özelliklerin doğru olarak çalıştığı görülmüştür.
Sayısal dedektör olarak seçildiğinde ise, yukarıda listelenen özelliklerin bir kısmını led ışık düzeni içerisinde gösterdiği görülmüştür.
Metal çapı seçildiğinde, algılanan metalin uzaklığını (derinliğini) 30cm ile 600cm arasına karşı gelen 6 ayrı çap İçin 6 ayrı derinlik seviyesinde yaklaşık doğru olarak gösterdiği görülmüştür.
Cihaz üzerinde, metal ayrımı, değerli ayrımı, altın ayrımı seçimlerinin bulunduğu ve seçimlerin karşılığında yapılan gözlemlerin hepsinde ayrı ayrı kullanılan malzeme türünü doğru olarak belirlediği görülmüştür.
Cihazın, zemin etkisini algılanan sonuçlardan ayırabilmesine; imkan veren seçicisinin bulunduğu ve tek başına değerli ve mineral ile değerli malzemelerin birlikte geçirilmesinde, istendiğinde mineralin başarıyla elendiği ve aranılan malzemenin başarıyla bulunduğu görülmüştür.
SONUÇ:
Nokta Mühendislik tarafından geliştirilen, üretilen, ticaret ve pazarlaması yapılan ME.T.A-106 P.S. ve ME.T.A-103 P.S. dedektörlerin özelliklerinin incelenmesi sonucunda;
İnceleme bölümünde ayrıntılı olarak açıklanan, özet olarak ise algılama derinliğinin seçimi, çap derinlik ilişkisinin seçimi, kıymetsizlerin reddedilme seçimi, toprak etkisinin elenebilmesi, metni ve minerallerin yüzde olarak ayırımı ve altın yüzdesinin ayırımı özelliklerinin bulunduğu görülmüş, bu özelliklerin uygulamalı denemelerin hepsinde başarı ile uygulanmış ve doğru sonuçlar elde edilmiştir.
(ME.T.A-106 P.S.) ve (ME.T.A-103 P.S.) dedektörlerinin sadece klasik bir metal dedektöründen farklı olarak birçok ek özelliğinin bulunduğu, gömülü (yer altında) bulunan iletken türevi malzemelerin özelliklerinin, derinliğinin ve dağılımının hakkında da sonuç verdiği, bu amaç ile kullanılmaya elverişli yönetsel ilişkiler ile kurgulanan menü ve kumanda düzenekleri olduğu görülmüş ve başarılı çalıştıkları tespit edilmiştir. Görüşümü Yüce Mahkemenize saygılarımla arz ederim.
İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik - Elektronik
Fakültesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği
Bölümünden bilirkişi heyeti |